1. Ter Zake van 16 december 1996 legt de vinger in de wonde

Behalve de door het programma "Ter Zake" aangetoonde "faciliteiten" voor terroristen en smokkelaars om 's avonds via de onverlichte en verkeersarme Vosstraat zonder veel moeite tot bij een vliegtuig te kunnen komen, wordt door andere onvolkomenheden, bewezen dat het vliegveld van Deurne fundamenteel en "ongeneeslijk" onveilig is.


2. Het technisch aspect

Het "Instrument Landing" op ongeveer 15 meter van de Vosstraat kan met een rij omgevallen vuilnisbakken tussen palen met lichtjes erop worden verward. Deze dient om bij dichte mist het "blind landen" van een vliegtuig (enkel langs de westzijde) mogelijk te maken.

Tussen het naderende vliegtuig - dat evengoed naar een veiligere luchthaven kan uitwijken - en het systeem langs de Vosstraat worden reflecterende signalen uitgewisseld die de richting van de landingsbaan en de hoogte voor de piloot op een scherm aangeven. Pittig detail is dat bij "Instrument Landing" in de mist, het dalende vliegtuig in een verlengde lijn met de landingsbaan, over de stad en vanaf 150 meter boven de kathedraal - wat helemaal buiten de opgelegde veiligheidscircuits zoals bij een normale landing valt - op lage hoogte over de stad vliegt.

Gezien de aanwezigheid van appartementsblokken en kerktorens onder deze "blindenbaan" - een unieke situatie in Europa - stelt zich de vraag of die landingsprocedure boven Antwerpen wel verantwoord is. Of hadden de mensen sinds 1926 maar niet in Antwerpen moeten komen wonen?


3. Het "Instrument Landing"

Gelukkig dat een "blinde landing" zelden gebeurt. Evenwel stellen we ons vragen omtrent de technische bekwaamheid van "het klapwiekend stuk luchthavenpersoneel" als hij uitschreeuwt dat de journalist - in volle daglicht nota bene - mensenlevens in gevaar bracht. Of zat de mist in zijn eigen hoofd?

We weten ondertussen dat de vliegvelddirectie wel eens een loopje neemt met de feiten en met cijfers goochelt. Ze veronderstelt immers dat de lokale pers en politici ze toch niet aan de werkelijkheid toetsen.

Natuurlijk wil VATUV niet dat de situatie nog gevaarlijker wordt door de gemakkelijke bereikbaarheid van de apparatuur langs de Vosstraat. Een misdadiger die de landingsprocedure via een VHF-radio volgt, zou inderdaad vlak voor de landing in de mist, de installatie kunnen ontregelen, met catastrofale gevolgen. Op andere internationale luchthavens is de veiligheid al niet beter. Dit is volgens een Brits tijdschrift vooral te wijten aan het ontbreken van een internationaal orgaan dat veiligheidsnormen oplegt en controleert. Zo hebben de meeste luchthavens nog steeds geen veiligheidssystemen geïnstalleerd waarmee plastiekbommen kunnen worden opgespoord, zoals deze die aan boord werd gebracht van het boven Lockerbie ontplofte Pan Am-vliegtuig.

Waarom moet er zo nodig in een dichte mist op Deurne worden geland, terwijl op dat ogenblik ofwel Zaventem ofwel Oostende mist-vrij zijn? Het antwoord is: anders kreeg Deurne geen Europese erkenning als "regionale luchthaven", laat staan als "internationale luchthaven".

Als een "Instrument Landing" in de mist op zichzelf al gevaarlijk genoeg is, waarom zijn de inwoners onder de landingscorridor daarvan nooit op de hoogte gebracht? Het lukt de luchthavencommandant Paridaens wel om de pers te bespelen en het Antwerps schepencollege voor schut te zetten als er in woonwijken bomen moeten worden omgehakt ... omwille van de veiligheid.


4. Een omheining voor het bloeden

Wat door het knap journalistiek initiatief van de BRT met medewerking van de secretaris van VATUV duidelijk werd gemaakt, is de fundamentele onverenigbaarheid van een dicht bevolkte agglomeratie met een vliegveld. Zo zou een vliegveld indringers in spe op alle plaatsen met een stevige metalen afsluiting moeten buiten houden. Thans is het echter uitgesloten dat dergelijke afsluiting de beide uiteinden van de startbaan dwarst.

Een vliegtuig dat te laat optrekt ofwel dat door een zogenaamde scheerwind vlak voor de landingsbaan in een luchtzak valt, neemt nu eventueel het rolletje prikkeldraad langs de Krijgsbaan mee of slaat het houten Tiroler-latwerk langs de Vosstraat aan diggelen. In geval van een stevige omheining is een ongeluk van formaat niet uitgesloten. De Duitse bezetter besefte het gevaar en sloot in de 2de wereldoorlog zowel de Vosstraat als de Krijgsbaan af. Vanaf 1947 begon de Regie der Luchtwegen op het vlak van veiligheid te knoeien om toch maar met een startbaan van 1.450 te kunnen uitpakken.

5. Veiligheid, een loos begrip?

In feite had - na het vertrek van de bezetter - Deurne slechts over een startbaan van 1.000 meter mogen beschikken zodat de uitbol- en aanvliegstrook binnen terrein had gekomen.

Sinds de "luchthaven" Deurne in 1975 aan een revival begon d.m.v. een Boeing 737 (met een gereduceerde laadcapaciteit) op Londen, speelt de overheid sinds meer dan 20 jaar met de veiligheid van de Antwerpenaar. Het mag een wonder heten dat er nog niets ernstigs is gebeurd.

Het klinkt cynisch: in deze situatie durft de luchthavenlobby te beweren dat indien er een ongeluk gebeurt, dit aan VATUV te wijten is omdat die tegen de verlenging van de startbaan is.

Indien het Antwerps schepencollege en de bevoegde ministers blijven stellen dat het vliegveld, binnen zijn huidige begrenzing, veilig is, moeten ze nu dringend zich wat meer informeren. Ze moeten zich tevens bezinnen over de onzin van een vliegveld op 35 km van Zaventem..