Geluidsmetingen

'We zijn geen fundamentalisten. Nooit geweest. We zouden zelfs trots kunnen zijn op een luchthaven in Antwerpen. Op voorwaarde dat niemand er hinder van ondervindt'.
Piet Gillard
Ondervoorzitter Vatuv

start | sitemap | email

1. Resultaten geluidsmetingen gedurende 1991

1.1. Plaats van de geluidsmetingen

In 1991 werden door de Regie der Luchtwegen, departement Luchtvaartveiligheid geluidsmetingen rond de luchthaven van Deurne onder leiding van waarnemend Hoofdingenieur-directeur G. Geusen (referentie brief SV/D2/415.01), gedaan te

Berchem op de speelplaats van het College Sint Willebrord, Diksmuidelaan 227 te Berchem. Deze site is omringd door muren en huizen, maar de geluidshinder die de omwonenden ondergaan wordt hier goed benaderd. De plaats is gelegen onder de landings- en opstijgroute, het maximaal geproduceerd geluid van het vliegtuig wordt hier gemeten. Deze gebeurde tijdens de schoolvakantie (geen lawaai van de speelplaats) van 14 augustus 1991 tot 28 augustus 1991.

Borsbeek, aan de middle marker van het ILS systeem, gelegen op 1.050 m van de drempel van baan 29. Zoals te Berchem is deze site vlak onder de opstijg- en landingsroute gelegen. De omgeving is landelijk: niet aaneensluitende huizen, serres en magazijnen staan op enkele meters van de meetwagen, het centrum van Borsbeek ligt op ą 900 m ten noorden. Deze meting verliep van 3 september 1991 tot 17 september 1991.

1.2. Vaststellingen

De vliegtuigen die een opvallend hoog niveau bereikten en die volgens de Regie der Luchtwegen als ontoelaatbaar kon worden beschouwd in Deurne waren:

	Sabreliner NA 265 die een LAmax van 108 dB(A) haalde;
	Fokker F28 die een LAmax van 99 tot 105 dB(A) haalde;
	Dassault DA-20 (Falcon) die een LAmax van 95,5 dB(A) haalde;
	British Aerospace Bae-125-700B die 86 tot 95 dB(A) haalde. Al deze vliegtuigen zijn in de geluidscategorisering van Zaventem in categorie 2 of 3 (maar dan rakend aan de bovengrens). Dit betekent dat ze daar tijdens de dag 10 tot 20 % meer landingsheffing betalen.

Zeer geluidsarme vliegtuigen zijn:

	Embraer E120, een turboprop die meestal een LAmax < 80 dB(A) heeft;
	Cessna 500 en 550 (jets) met LAmax < 82 tot 85 dB(A);
	Saab Fairchild SA-340 (jet) met LAmax < 75 tot 85 dB(A). Deze vliegtuigen staan in geluidscategorie 5 in Zaventem en krijgen 10 % reductie op hun landingsheffing.

Als de eventduur groter is dan 30 seconden dan betekent dit voor het meetpunt in het college meestal een trein die in de buurt voorbijkomt. Soms haalt dit een niveau van 90 dB(A) (op 23 augustus om 0u25) en die 437 seconden lang boven de 60 dB(A) bleef.

Tijdens het weekeinde zijn er veel kleine vliegtuigen en bijna geen lijnvluchten; opvallend is hier de hoge geluidsproductie van de Beechcrafts BE33 en BE36 en Cessna 182 die allen meer 80 dB(A) produceren. Het vervelende aan dit weekeindeverkeer is de herhaalde overvluchten boven woningen: de hoge frequentie van deze betrekkelijke niveaus van ą 80 dB(A), vergelijk met de 105 dB(A) van een lijnvliegtuig tot 2 maal per dag, wordt als zeer storend ervaren. Deze hinder kan vermeden worden door een goede keuze van knaldemper op deze kleine schroefvliegtuigen Eveneens valt het op dat de meeste Beechcrafts een Nederlandse immatriculatie hebben.

De maatschappijen die de meest hinderlijke vluchten uitvoeren zijn:

Sabena met F28: bij het landen 95 dB(A) LAmax en bij het opstijgen 100 dB(A). Deze vlucht gebeurt 2 maal per dag, namelijk vertrek om 8u 's morgens en aankomst rond 11u, tweede vertrek om 18u en aankomst vóór 23u.
IBIS met NA265 die een maximum stijggewicht heeft van 10 ton en ą 5 dB méér lawaai maakt dan de F28 die een maximum stijggewicht heeft van 30 ton. Dit toestel is té luidruchtig, valt in Deurne het meest op door zijn lawaaiproductie, vliegt zelden maar kan 's nachts worden ingezet voor sanitaire vluchten. IBIS heeft ook een Cessna 500 die een zeer jet is maar een kortere reikwijdte heeft.
De eenmotorige schroefvliegtuigen bereiken allen op de meetplaatsen een niveau tussen 65 en 85 Db(A) LAmax. De straalvliegtuigen bereiken allen niveau tussen 80 en 105 Db(A), tenzij de NA 265 die 108 dB(A) haalde.

In Borsbeek worden de opstijgingen op baan 29 (richting westen, boven de stad) tweemaal gehoord. Het opstarten van de motoren tot op volle vermogen wordt gehoord en 2 minuten later wordt de opstijging boven de Diksmuidelaan ook gehoord. Een start op baan 11 (naar het oosten, boven Borsbeek) wordt éénmaal gehoord in Berchem, vermoedelijk is de absorptie van het geluid tussen de huizen een oorzaak van de niveaureductie. Met "horen" wordt hier gedoeld een niveau dat > 60 dB(A) ligt en de meter dus als een event beschouwd.

1.3. Algemene opmerkingen

Het landen maakt meer lawaai dan het opstijgen voor de stille vliegtuigtypes. Bijvoorbeeld de Embraer E120 produceert LAmax 86 dB(A) bij landing en 65 dB(A) bij opstijging.

Bij lage niveaus is het onderscheid tussen vliegtuiglawaai en ander lawaai zeer moeilijk te onderscheiden. Dit betekent dat het achtergrondlawaai weinig verschilt van het vliegtuiglawaai. Misschien in het menselijk oor selectiever en zeker subjectiever dan de geluidsmeter. Wij hebben dit trachten op te lossen door de meting in dB(A) uit te voeren, wat zo goed mogelijk het menselijk gehoor benadert.

Het linken van de events met overkomend vliegverkeer is manueel gebeurd, detailfouten zijn dus mogelijk. Maar vanzelfsprekend zijn de erge gevallen van geluidshinder duidelijk na te trekken en met 100 % zekerheid op de aangehaald toestellen vast te pinnen.

2. Geluidsmetingen gedurende 1996

Hiervan werden de officiële meetresultaten nooit aan VATUV meegedeeld. Wel verscheen in de Gazet van Antwerpen van 18 maart 1996 het artikel: "Vogel maakt meer lawaai dan vliegtuig".

Deze geluidsmetingen zijn vast en zeker niet zo objectief als deze gedurende 1991 toen de metingen in de school aan de Diksmuidelaan werden verricht gedurende een vakantieperiode. In bovenstaand artikel is er immers sprake van, dat een vallend voorwerp bijna evenveel lawaai maakt als een vliegtuig.

3. Geluidsmetingen gedurende 1997

3.1. Samenwerking met Bond Beter Leefmilieu

In samenwerking met de Bond Beter Leefmilieu (BBL) heeft VATUV binnenskamers geluidsmetingen laten uitvoeren gedurende de maanden februari en maart 1997.

In Milieurama van april 1997 publiceerde de BBL onder meer het volgende: 'Geluidsoverlast rond luchthavens overschrijdt gezondheidsgrens'

Met de hulp van omwonenden zette Bond Beter Leefmilieu in februari en maart '97 een heuse meet-campagne van geluidsoverlast rond luchthavens op getouw. "De geluidsmeter werd op verschillende plaatsen in Vlaanderen opgesteld", verduidelijkt Jan Vanhee. "Telkens werd de meter binnenshuis opgesteld en op een dergelijke manier ingesteld dat verkeerde metingen, die eventueel zouden veroorzaakt zijn door ander omgevingslawaai, uit de eindresultaten geweerd werden". Interessant, want tot hier toe gebeurden geluidsmetingen rond luchthavens steeds buitenhuis.

3.2. Praktische belemmeringen

Bij de interpretatie van de meetresultaten moet evenwel met een aantal randvoorwaarden rekening worden gehouden. Jan Vanhee : "Uiteraard waren we enerzijds beperkt in tijd en dienden we anderzijds om praktische redenen een selectie te maken uit de verschillende meetlocaties. Daarnaast spelen ook klimatologische omstandigheden een rol". Zo wordt de aanvliegroute van vliegtuigen voor een groot deel bepaald door de windrichting. Komt de wind bijvoorbeeld uit oostelijke richting, dan zijn het vooral de inwoners van Steenokkerzeel die de vliegertjes boven hun hoofd kunnen gaan tellen. In geval de noordwestelijke wind zijn het dan weer de inwoners van Haren en Diegem die het rustig indommelen kunnen vergeten. Tenslotte is het interessant om vermelden dat alle metingen in huis gebeurden. "Overal waar we metingen uitvoerden, was er dubbele beglazing aanwezig en werd er minstens anderhalve meter van ramen en deuren gemeten", merkt Jan Vanhee op. Ander mogelijke parameters zoals muurdikte of isolatiemateriaal werden evenwel niet in rekening gebracht.

3.3. Geen ongestoorde slaap

Maar kijken we even nar de resultaten. Vooral piekwaarden, aangeduid door 'MASL' zijn van belang. Vliegtuiglawaai vertoont immers de typische 'event beweging' : kortstondig lawaai, maar dan wel met vaak heel hoge piekwaarden. Tijdens de meetcampagne werden verschillende pieken gemeten boven de 50 dB(A). Dit is de als norm te hanteren streefwaarde voor binnenhuis die de Wereldgezondheidsorganisatie in een recent rapport voorstelt om belangrijke verstoring van normale activiteiten van plaatselijk gemeenschappen te voorkomen.

"De metingen vertonen duidelijk aan dat die norm voor buitenshuis op veel plaatsen zelfs al binnenshuis worden overscheden, ook 's nachts," interpreteert Rik De Baere. "In Zaventem haalden we 's avonds rond 21.00u bijvoorbeeld pieken van 80 dB(A). Deze waarde ligt dan ook veel hoger dan de 45 dB(A) maximum piekwaarden die de Wereldgezondheidsorganisatie voorstelt als maximum geluidsdrukniveau voor een ongestoorde slaap".

3.4. Resultaten van de metingen

Plaats	Hoogst gemeten MAXL (= hoogste piekwaarde in dB(A)	Datum	Uur meting	Aantal metingen	Aantal keer overschreden
Oostende	78,8	8 februari	15u03	8	5
Deurne	79,2	16 februari	7u24	25	18
Meise	62,7	24 februari	3u52
Haren	82,4	4 maart	15u51	71	53
Zaventem	84,3	14 maart	20u41

4. Oefenvluchten veroorzaken lawaaihinder

Op zaterdag 23 oktober 1999 verrichtte een vliegtuig van het typen Avro (RJ 85 of 100) van Sabena (DAT) oefenvluchten boven de Groenenhoek (Berchem) op minder dan 50 m boven de bebouwing. Ook in Vremde werken deze oefenvluchten op de zenuwen van de mensen.

De hamvraag stelt zich of Sabena en ook andere luchtvaarmaatschappijen - zoals VLM, vorige week zondag met Fokker 50 met een gestyleerde "i" op zijn staart - zomaar tijdens het weekend in Deurne komen oefenen. Enkel tijdens het weekend zijn deze Avro's vrij, maar in Zaventem blijft het te druk om er oefenrondjes te draaien.

Nochtans bestaat er een alternatief. Hiervoor kan bijvoorbeeld een (oude) luchtmachtbasis zoals Brustem worden gebruikt.

5. Sportvliegtuig maakt meer lawaai dan goederentrein

Op 21 juni 2001 reed omstreeks 19u10 een goederentrein op 60 meter voorbij een woning aan de Arbeidersstraat te Berchem. Tegelijkertijd vloog een sportvliegtuig over dezelfde woning. Luister naar het verschil.

Om een nog beter idee te vormen van de lawaaihinder:

	Klik op Vliegtuig versus goederentrein waarbij je het geluid van een goederentrein op nog geen 8 meter afstand kunt vergelijken met dat van een vliegtuig op een hoogte van ongeveer 200 m. of
	Klik op Toestand Groenenhoek - Berchem, waarbij je het geluid van een bromfiets hoort aan het begin van het filmpje in de Arbeidersstraat of
	Klik op Toestand Vremde-Boechout waarbij je het geluid van zes vliegtuigen kunt horen boven de dorpskom van Vremde-Boechout, die volgens het Departement Natuurkunde, Laboratorium voor Akoestiek en Thermische Fysica van de Katholieke Universiteit Leuven in haar studie "Geluidscontouren rond de luchthaven van Antwerpen - Jaar 2000" van 22 juni 2001, buiten de geluidscontouren ligt.
	Klik op Vliegtuig van Crossair boven Groenenhoek waarbij je het geluid van een "fluister"jet van een AVRO-toestel hoort. En dit naar aanleiding van het feit dat deze Zwitserse maatschappij niet durfde landen op Zaventem, wegens acties van het personeel van het intussen ter ziele gegane SABENA, onder meer door het slecht management van Swissair (de moedermaatschappij van Crossair).
	Klik op Hercules C 130 boven Groenenhoek dat aantoont dat Deurne ook dient voor militaire oefenvluchten.
	Klik op Manoeuvres in het donker dat een staaltje heeft van trainingsvluchten na 19u.
	Klik op Stampe Fly In 2002 anders bekeken, of hoe een show voor de nodige heibel zorgt.